Reklam
  • Reklam
KIBRIS SORUNUNDA KISMİ ÇÖZÜMLER
UĞUR ÖZGÖKER

UĞUR ÖZGÖKER

KIBRIS SORUNUNDA KISMİ ÇÖZÜMLER

25 Ağustos 2014 - 17:11

 

 

Yaz tatilimin bir kısmını memleketim KKTC Gazimağusa’da geçirdim. Bu vesile ile dünyanın en güzel denizlerinden birinde yüzme imkanına sahip olmamın yanı sıra bir müddettir çeşitli kaynaklardan aldığımız; Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik yeni projeler üretildiğine dair duyumların sokaktaki Kıbrıslılar tarafından nasıl değerlendirildiğini ilk ağızdan duyma olanağına da sahip oldum.

Bilindiği gibi uzun yıllar Türkiye’nin Kıbrıs sorunu konusundaki dış politika stratejisi “Çözümsüzlüğün Çözümü” politikasına, yani mevcut “Status Quo”nun (Statüko) muhafazasına dayanıyordu. Bize göre; 20 Temmuz 1974 ve 15 Ağustos 1974’te yapılan 1. ve 2. Kıbrıs Barış Harekatları ile çizilen sınırlar dâhilinde; önce 1975’te Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin, daha sonra da 15 Kasım 1983’te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) kurulması ile Kıbrıs Türkleri’nin Rumlar tarafından toplu olarak katledilmeleri önlenmiş; Kıbrıs Türkü’nün can ve mal güvenliği sağlanmış, bütün adaya barış-huzur ve istikrar gelmiştir.

Bu fiili durum (De Facto) zaten bizatihi bir çözümdür. Başkaca siyasi veya hukuki (De Jure) çözüme şimdilik gerek yoktur. Ancak konuyla ilgili AB, ABD, İngiltere, Yunanistan, BM, NATO ve OECD gibi diğer uluslararası aktörler, kalıcı başka bir siyasi-hukuki çözüm istiyorlarsa, Türkiye ve KKTC olarak bizim de yaklaşımımız her türlü uluslararası müzakereye açık; gerek BM gerek diğer uluslararası aktörlerin her türlü insiyatifine olumlu yanıt veririz şeklinde olmuştur. Bu kapsamda da 1964 yılından beri Kıbrıs sorunu ile ilgili BM çatısı altında veya iki toplum arasında binlerce toplantı ve görüşme olmuş ancak hukuki bir sonuca ulaşılamamıştır. Rumların olumsuz tutumları nedeniyle de kısa ve orta vadede bir çözüm beklenmemektedir.

Kıbrıs sorununun 1974’te belirlenen statükoya göre askıda kalmaya devam edeceğine iyice alışılmışken; uluslararası konjonktürde meydana gelen bazı önemli olaylar sonucunda; ÇÖZÜMSÜZLÜĞÜN ÇÖZÜMÜ yerine KISMİ ya da GEÇİCİ ÇÖZÜM’e gidilmesi yönünde yeni uluslararası strateji ve politikalar geliştirildiği bilgisi bir süredir yüksek sesle söylenmeye başlanmıştır. Bu yeni uluslararası politika stratejisinin mimarı da tabii ki ABD ve İsrail’dir.

Birkaç sene önce Kıbrıs adasının güneyinde “Afrodit” adıyla adlandırılan bölgede ABD-İsrail orijinli Yahudi firması Nobel Energy; AB’nin 30 yıllık enerji ihtiyacını karşılayacak doğalgaz rezervi tespit etmiş ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi’nde aldığı gayr-i kanuni belge ile doğalgazı çıkartmaya başlamıştır.

2015 yılında bu gaz Avrupa’ya sevk edilecek konuma gelecektir. Ayrıca Türkiye’nin Akdeniz’in altından boru ile Kıbrıs adasına su taşıma projesi hemen hemen tamamlanmıştır. 15 Kasım 2014’te, yani KKTC Cumhuriyet Bayramında vana açılarak adaya Anamur’un suyu akmaya başlayacaktır. Böylece toprak florası çok iyi olan Kıbrıs’ta zirai ürün patlaması ve turizm yatırımlarında da büyük artışı beklenmektedir.

Bu gelişmeler kapsamında ABD derin devleti ve beynelmilel Musevi teşkilatları; AB’nin Arap petrolü ya da Rus doğalgazına bağlılıktan kurtularak Kıbrıs (Yani ABD-İsrail) doğalgazına muhtaç olabilmesi için TC ve KKTC’yi tatmin edecek kısmi/geçici bir çözüm yolu bulmuşlardır.

Kıbrıs’taki bu geçici çözüm ile Ercan Havalimanı ve Gazimağusa Limanı uluslararası uçuş ve seyr-ü sefere açılacak; böylece KKTC ve Kıbrıs Türkleri üzerindeki uluslararası ambargolar kalkarak Kıbrıslı Türkler’in refahını arttıracaktır.

Buna karşılık dünyanın en lüks 300 civarında otel-apart, otel-butik otel ve alışveriş mağazalarının bulunduğu Kapalı Maraş (Varoşa) bölgesi KKTC’den alınarak Rumlara yani Güney Kıbrıs Rum Kesimi’ne verecektir. Böylece bulunacak kısmi çözümün sonunda Kıbrıs’ın güney doğusundan bugün çıkan doğal gaz ile güney batısından birkaç yıl sonra çıkacak petrol KKTC’deki Büyükkonuk dolum tesislerinden Türkiye’ye getirilecek ve Türkiye’den de TANAP ve Mavi Akım / Güney Akımı hattına bağlanarak Avrupa’ya sevk edilecektir.

Bu kısmi ya da geçici çözümle AB enerji bakımından Rusya ve Ortadoğu’ya bağımlı olmaktan kurtulacak ve enerji ihtiyacını bir AB ülkesi olan Kıbrıs’tan temin edebilecektir.

ABD ve İsrail hem büyük paralar kazanacaklar hem de AB ve dünya enerji piyasasında en etkili aktörler konumuna geleceklerdir. İflas etmiş olan GKRY hem Maraş’tan yaratılacak on milyarlarca euroluk gelir, hem de doğalgazdan elde edilecek gelirle iflastan kurtulacak; ayrıca 40 yıldır geri dönüş hayallerini kurdukları Doğu Akdeniz’in Paris’i olan Kapalı Maraş Bölgesi’ne yeniden sahip olacaklardır.

Böylelikle Türkiye; AB ile müzakerelerinde hep engel olan Kıbrıs engelinden kurtulacak; AB üyelik müzakereleri Kıbrıs vetosundan kurtulup hızla ilerleyecek ve nihayet KKTC ve Kıbrıs Türkleri de uluslararası siyasi-ekonomik-sosyal-kültürel ve sportif ambargolardan kurtulup iktisadi bakımdan kalkınacak; refah seviyesi artacak yarın ne olacak korkusu ve endişesinden kurtulup geleceğe daha güven ve umutla bakacaklardır.

Umalım ki kuvvetli duyumlarını aldığımız ve Kıbrıs Türkleri’nin büyük ölçüde desteklediği bu politika gerçekleşir ve hem adadaki iki toplum için, hem de Doğu Akdeniz’de “sürekli barış” ve istikrarın tesisinde kalıcı çözümün anahtarı olur.

 

Doç. Dr. Uğur ÖZGÖKER

AREL ÜNİVERSİTESİ İngilizce Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı

TÜRK – KUZEY KIBRIS TÜRK TİCARET ODASI Kurucu Başkanı

KIBRIS TÜRK KÜLTÜR VE EĞİTİM DERNEĞİ Genel Başkanı

ULUSLARARASI DİPLOMATLAR BİRLİĞİ Yönetim Kurulu Üyesi

Son Yazılar