Reklam
  • Reklam
Tahvil Nedir? – Ekonomi Kıbrıs

Tahvil Nedir? – Ekonomi Kıbrıs

Tahvil, her zaman hisse senedi ile karıştırılır. Ülke ekonomilerinde, özellikle Merkez Bankalarının sıkça çıkardığı tahvil aslında ne işe yarar?

Reklam
24 Ağustos 2017 - 11:06
Reklam

Anonim şirketlerin kaynak bulmak için itibari kıymetlerin eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkarttıkları vadesi bir yıldan uzun olan borç senetleridir. Tahviller ticaret veya sermaye piyasası kanunlarına göre çıkartılmaktadır.

Tahviller üzerinde bulunan kupon veya anapara vadesi geldiğinde borçlu olan şirketin borçlarını ödemesi temeline dayanır. Şirketlere ucuz ve uzun vadeli kaynak sağlama amacı taşır. Şirketler tarafından çıkartılabildiği gibi devlet tarafından da basılabilir.

Tahvillerin öne çıkan özellikleri

Tahvil bir borç senedidir.

Tahvil sahibi, tahvil çıkaran kuruluşun uzun vadeli alacaklısıdır.

Tahvil sahibinin bir şirkete sağladığı sermaye yabancı sermayedir

Tahvil sahibi, şirketin aktifi üzerindeki alacağından başka hiçbir hakka sahip değildir. Şirketin yönetimine katılamaz. Buna karşılık, şirketin brüt kârından, önce tahvil sahiplerine faiz ödenir. Bundan sonra, bilanço kâr gösterirse, hisse senetlerine temettü ödenir. Tahvil sahipleri alacaklarını aldıktan sonra, şirketin mal varlığı üzerinde hiçbir hak iddia edemezler.

Tahvilde kesin bir vade vardır, bu vade sonunda tahvil sahibi ile şirket arasındaki hukuki ilişki sona erer.

Tahvilin getirisi belli ve sabittir. (Değişken faizli tahviller de vardır. Bu tahvillerde faiz oranları ancak ekonomik şartlar değiştiğinde mevzuat değişikliği ile değişebilir.)

Tahviller, mevzuatta itibari değerinin altında bir değerle (iskontolu olarak) ihraç edilebilir.

 Tahviller, şirketler dışında devlet ve belediyeler gibi tüzel kişiliğe sahip kamu kuruluşları tarafından da çıkarılabilir.

Tahviller, bir itfa planı dahilinde itfa edilir.

 

Devlet Tahvilleri

Her zaman paraya çevrilebilir ve ihalelerde kullanılabilirler

Faiz ve vade oranları SPK’ya göre belirlenir

Ticari bankalar da tahvil satışına aracı olabilirler

Tahvil satışından elde edilen para, TC Merkez Bankasında özel bir hesaba yatırılır, tahviller devlet güvencesi altındadır

Devlet Tahvillerinin faizler piyasadaki diğer tahvillere oranla  daha yüksektir

Devlet Tahvillerinin ana para ve faiz ödemeleri  vergi resim ve harçlardan muaftır.

 

Güvenceli ve Güvencesiz Tahviller: Tahvilin bir borçlanma senedi olması, tahvili satın alan tarafa (kişiye) belli bir dönem için faiz getirişi verileceği ve dönem sonunda anaparanın (tah­vile yatırılan paranın) geri ödeneceğini ifade eder. İşte çıkarılan tah­vil, gerek faiz ve gerekse anaparanın sürelerinde geri ödeneceği güvencesi taşıyorsa, bu tahvile "güvenceli tahvil" denir. Tahvil çıkaran işletme, tahvil faizi ve anaparayı ödeyemez duruma   düşerse,

güvence olarak gösterilen varlık yada varlıklar satılarak, tahvil sa­hiplerine gerekli ödemeler yapılır. Ülkemizde özellikle sermaye piya­sasında tahvillerini satamayan işletmeler (bunlar genelde küçük ve tanınmamış işletmeler), güvencelere bağlanmış tahviller ihraç ederler. Özellikle banka garantili tahviller, güvenceli olarak kabul edilmekte, bankanın kişisel güvencesi tahvil satışını kolaylaştırmaktadır.

Güvencesiz tahvillerde ise, tahvil sahibinin alacağının güvencesi olarak belli varlık yada varlıklar söz konusu değildir. Tahvil çıkaran kuruluşun kişisel tanınmışlığı, bağlı olduğu holding yada kredi verebilirliği   (değerliliği)   yeterlidir. 

 

Hisse senedi ile tahvil arasındaki fark

Tahvil sahibi tahvil ihraç eden şirketin kâr-zarar riskine katılmaz. Tahvil sahibi için risk, ancak şirketin tahvil anapara ve faizlerini ödeyemeyecek duruma gelmesi halinde söz konusudur. Bu durumda da, hisse senedine karşı avantajlıdır. Tahvil bir borç senedi olduğuna göre, borcun anapara ve faizleri gereğinde yargı yollarına başvurmak suretiyle tahsil edilebilir. Şirketin iflası veya tasfiyesi halinde de, tasfiyeden öncelikle borçlar ödeneceği için, tahvil sahipleri hisse senedi sahibinden önce alacaklarını alır. Hisse senedi sahipleri ise, ancak şirketin mal varlığından bütün borçlar ödendikten ve tasfiye masrafları çıktıktan sonra, kalanı, hisseleri oranında paylaşırlar.

Tahvil ve hisse senetlerinin önemli bir ekonomik farkı da, tahvillerin sabit gelirli, hisse senetlerinin de değişken gelirli olmasıdır. Tahvillerde faiz oranlarını devlet tayin eder. Faiz oranlarının enflasyonun altında tutulduğu çok görülmüştür. Bu durumda tahvilin gerçek geliri sıfır olabileceği gibi, 1978-1980 yılları arasındaki dönemde görüldüğü gibi negatif hale de gelebilir.

Reklam
Reklam

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
1 sterlin ne kadar? Güncel döviz kurları - 25 Eylül 2018
1 sterlin ne kadar? Güncel döviz kurları - 25 Eylül 2018
MTS Tur, münhal açtı!..
MTS Tur, münhal açtı!..