Reklam
  • Reklam
KOBİGEM Koordinatörü Ebru Kaptan Sertoğlu’ndan girişimcilere...
Reklam

KOBİGEM Koordinatörü Ebru Kaptan Sertoğlu'ndan girişimcilere çağrı!

Kıbrıs ekonomisinde proje geliştirmek isteyen girişimciler ve işini büyütmek isteyenler için KOBİGEM birçok fırsat sunuyor. İşte detaylar.

11 Eylül 2017 - 00:01 - Güncelleme: 11 Eylül 2017 - 00:24
Reklam

EKONOMİ KIBRIS PRESTIGE - ÖZEL

 

Turizmciye, sanayiciye, esnafa, hatta girişimciye özel projeler açıyorlar.. Kredilerle, hibelerle ekonomiye maddi manevi büyük destek sağlıyorlar.. Zirvelerle, çalıştaylarla KOBİ’lerin analizini yapıp, çözüm yolları çiziyorlar.

Ekonomi ve Enerji Bakanlığı bünyesinde hizmet veren KOBİGEM, yeni kredi programları için de gün sayıyor.

Projeleri, işleyişi ve yeni planları KOBİGEM Koordinatörü Ebru Kaptan Sertoğlu ile konuştuk.

 

“ESNAF VE HİZMET SEKTÖRÜNDE REKORA GİDİYORUZ”

2017 yılına 30 milyon TL’nin üzerinde bir kaynakla başladı KOBİGEM. Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ve Bakan Sunat Atun’un destekleriyle birçok projeyi hayata geçirdi 8 ayda. Peki şu an son durum ne?

Her şey çok güzel devam ediyor. Projelerin üçte ikisini tamamladık.  Bunların içerisinde, KOBİ yapılandırma ve iş geliştirme gerçek anlamda yeni bir model oldu. Sanayicilere yönelik, özellikle sanayi bölgelerinde kalan inşaatlarını tamamlama, makine ve ekipman alma, hak ediş usulü limitleri yükseltip, faiz oranını yüzde 60 faiz desteği çıkartarak, yepyeni bir paket oluşturduk. Senenin başında bununla çıktık. Tarih Şubat 2017 idi.

Sonra girişimcilik projemizi ilan ettik Mayıs ayında, başvurularını Temmuz ayı başında aldık. Sonuçlarını da çok yakın bir tarihte, Temmuz ayının son günü ilan ettik. 67 tane kazananımız var orada.

Esnaf ve hizmet sektöründe artık gerçekten rekora doğru gidiyoruz. Yedinci esnaf ve hizmet sektörü paketimizi açtık. Yani 2010 yılında kurulan bir merkez olduğumuzu düşünürsek, neredeyse her yıl gelişen bir şekilde esnaf ve hizmet sektörü paketi açıyoruz. Ve esnaf ve hizmet sektörü paketine de her sene Türkiye Cumhuriyeti kaynak artırımı yapıyor.

O yüzden, geçtiğimiz yıllarla mukayese edecek olursak, 3 milyon lira ile başladık, üç buçuğa çıktık, 4 milyon liraya çıktık ve son olarak bu sene 5 milyon TL gibi ciddi bir rakamla ekonomiye destek oluyoruz.

 

SANAYİ ÜRETİMİNDE KOBİGEM ETKİSİ

Çok güzel rakamlar bunlar. Dönüşleri, yani verdiğiniz desteklerin ekonomiye yansımasını ölçüyor musunuz?

Kesinlikle evet. Türkiye Cumhuriyeti ile, özellikle de Kalkınma ve Ekonomik İşbirliği Ofisi ile verdiğimiz paketlerin ekonomiye katkısı yönünde araştırma çalışmalarına başladık. 2009 yılından beri ucuz finansman kaynağı sağlamaya çalışan KOBİGEM, bundan sonraki ürün çeşitliliğini artırırken, ekonomiye olan etkilerine bakarak daha seçici ve verimli programlar üzerinde de çalışmak istiyor.

2009 yılında başlattığımız ve 2011 ile birlikte yoğun bir şekilde de desteklenen finansal hibe programların ekonomiye katkısını görebilmek için veri analizi yapılıyor. Bu çalışmalar çok ön ve ham olmasına rağmen yalnızca sanayi yönünde vermiş olduğumuz hibe programları ve yatırım kredileri sayesinde, ki istatistik dairemizin verileridir, imalat sanayinin %8,02 büyümesinin gerçekleşmesi gerekirken %13,82’ye ulaşması KOBİGEM’in yürüttüğü ve koordine ettiği programlar sayesinde olduğunu ortaya koyuyor. Bu programların kaynaklarının artırılması ve çeşitlendirilmesi en büyük hedeflerimiz arasındadır.

 

“10 İŞLETMEDEN 9’UNA KREDİ DESTEĞİ”

Sanayideki oran dikkat çekici, tebrikler. Toplamda nasıl bir tablo çıkıyor ortaya. KOBİGEM bu özel programlarla ortalama kaç iş insanına ulaştı?

Bu programların bunca yıldır devam ettiğini ve gayet takdir topladığını görüyoruz. Zaten rakamlar inanılmaz boyutlara geldi. 9000 insana, kredi kanalıyla 2010 yılından beri destek verdik. 9000 işletmeden bahsediyorum.

Şöyle düşünün, bu ülkede kayıtlı 12 bin işletmeden, aktif olarak faaliyette bulunan işletme sayısı 10 bin kadar deniliyor. Oranladığınız zaman %90’lara varan bir oran söz konusu.

Ayrıca biz kendimizi her sene yenilemeye çalışıyoruz. Konjonktüre bakıp dizaynı ona göre şekillendirebiliyoruz.

Kredi ortamında bu programlara ayrıca AR-GE destekleri ekliyoruz. O yüzden 2018 programlarımızın içerisine koyduk kredi gruplarını. Bu aynı zamanda hibe programlarına da yansıyacak.

Çünkü buradaki hedefimiz Tübitak destekli gitmek. Şu anda ne bizim kapasitemiz var bu konuda, ne de çevremizde bu konuda değerlendirme yapabilecek bir mekanizmamız. O yüzden de Tübitak destekli böyle bir paketi 2018’de oluşturmak için çalışmaya başladık

 

KOBİLER İÇİN KREDİ KOLAYLIĞI

Yeni açılacak kredi programlarınız neler?

KOBİ yapılanmamız var. Onun her şeyi hazır. Artırımları gerçekleştirip yeni bir program olarak sunabiliriz, eski programın devamı olacak.

Kefalet Sandıkları projemiz var. Bu projenin detaylarına girecek olursak, kredileri hep ticari bankalar üzerinden veriyoruz. Ticari bankalara ulaşabilen mikro işletmeler var, ulaşamayan mikro işletmeler var. Bunların da sıkıntıları genelde nedir, teminat. Türkiye Cumhuriyeti de Türkiye'de verilen esnaf kredilerine çok ciddi bir faiz oranı koymuş. Yani 0,5 faiz oranıyla esnafa faiz destekli bir program yapmış. Bu bakanlarımızın desteğiyle Kıbrıs esnafına da yöneltilmiş durumda.

Gördük ki bu çok güzel, olan kaynak esnaf ve KOBİ’nin yardımcısı olan Halk Bankası aracılığıyla kullanılıyor. Biliyorsunuz Halk Bankası Türkiye’de kamu destekli programlarda, esnafın ve KOBİ’nin yardımcısıdır. Fakat biz bu krediye bizim esnafımızın ve KOBİ’mizin ulaşamadığını fark ettik.

Çünkü Türkiye'deki sistem kooperatifler veya odalar üzerinden yürüyor. Odaların da kendi teminat gücü çok yüksek olduğu için bina olsun, likit aidatlar olsun kendi teminatlarını kendileri koyup kendi esnafına kullandırırken, teminatı oradan kullandırabiliyor.

Biz de o zaman esnafı temsil eden, birlik, dernek, odalara teminat olarak parayı verelim. Ve bizim ticari bankalarda teminat sıkıntısı yüzünden bu krediye ulaşamayan mikro işletmelerimiz de, limiti 15 bin TL’ye kadar bu krediden bu faiz oranıyla faydalanabilsinler.

Bunun doğrultusunda Güzelyurt Esnaf Birliği, İskele Esnaf Birliği, Maraş Esnaf Birliği, Esnaf ve Zanaatkarlar Merkez Birliği ile protokol imzaladık ve Halk Bankası üzerinden kendi üyelerimize katkıda bulunduk. Tabii parayı bankaya koyuyoruz, bankada teminat olarak bloke altında tutuluyor. Paranın eriyip gitmemesi için yüzde otuzundan fazlasının kaybı durumunda programın hemen sonlandırılması gibi bazı protokoller var ancak hiç o durumla karşı karşıya kalmadık.

Esnaf krediyi ödedikten sonra tekrar kredi alabiliyor. Böylece suyun devamlı akmasını sağlıyoruz.

Bunun dışında sanayicilere yönelik geçmiş yıllardan gelen bir programımız var. İşletmelerin ciro durumuna göre 10 milyon TL ciro üstü ve 10 milyon TL cironun altı olmasına göre şekillenen programımıza baktığınızda, bugün 10 milyon TL üstü cirolarla çok güzel üretim yapıp, mal satan sanayicilerimiz var. Biz bu insanlara 100 bin TL’ler ile, 200 bin TL’ler ile yardımcı olamayız.

Onun için onlara yönelik, vadeleri daha uzun olan, 7 yıla kadar, alacakları meblaların da daha yüksek olduğu fakat faiz katkısında benim bloke edebileceğim, Türk lirası para birimi ile çalışıyorum. 7 yıl boyunca sabit bir faizle işlem yapmamız mümkün değil çünkü. Ben o arada oluşan farkı ödüyorum ve ödeyeceğim maksimum faiz farkını koyuyorum ortaya. Bu farkın 2,5 milyonu bulduğu zamanlar oldu yani. Faiz oranına göre değişiyor. Alt limit üst limit vermenin çok anlamı yok. Fakat çok net şekilde kredi programlarımızı, faiz destek programlarımızı, teminat destek programlarımızı, mikro işletmeden, bizim ülkemizde büyük olarak kabul edilen ancak KOBİ tanımının içerisinde yer alan işletmelerimizin ihtiyaçlarına göre dizayn etmeye çalışıyoruz.

 

 

“YENİ BİR HİBE PROGRAMI GELİYOR”

Kredi programları güzel bir duyuru oldu iş insanları için. Peki hibe projesi var mı yakın zamanda?

O da var. Yıl sonuna kadar açıklamayı hedeflediğimiz büyük hibe programımız geliyor.

Bu programın da altıncısını ilan edeceğiz. Bugüne kadar 190 projeyi destekledik.

Çukurova Kalkınma Ajansı ile birlikte yürüttüğümüz hibe programları, tarım, turizm ve ekonomiden sorumlu bakanlıklarca usül ve esasları imzalanmış ve ekonomiden sorumlu bakanlık çatısında KOBİGEM’e verilmiştir. O yüzden 3 hat beraber gidiyoruz.

Genelde planlaması, programlanması bakanlıklar bünyesinde yapılıyor. Sonra 3 organizasyon bir araya gelip, rehberin oluşturulması, ilanın basılması, ilanı, eğitimi gibi uzun bir süreçten geçiliyor.

Teknik desteği Çukurova Kalkınma Ajansı’ndan alıyoruz. Çukurova Kalkınma Ajansı bağımsız değerlendiricileri getiriyor, bağımsız değerlendiriciler çıkan bütün sonuçları elimizdeki kaynağa göre belirli ölçeklere göre listeliyor.

Altıncısını yapacağız bu sene, işin içerisine daha farklı ve çok yönlü şeyler katmayı düşünüyoruz. Ama program öyle bir program haline geldi ki, ilk senelere bakıldığında programın bu kadar bağımsız olabileceğine kimse inanmamıştı. Ayrıca kimse projenin böyle takip edileceğini düşünmemişti.

 

“TÜRKİYE’DEKİ MODELİ KKTC’YE UYARLADIK”

Bunun yanında puan verdiğimiz işletmeler var. Bize ‘CE sertifikası almam lazım’ deyip sonra ‘ben CE sertifikası alamıyorum’ diye çıkıp işin üstüne yatmasına izin vermiyoruz. Böyle yaparsak başkasının hakkına girmiş olur. O kişi CE sertifikası alıncaya kadar projeyi bitirtmiyoruz. Her ne kadar AB modelinde planlama aşamasında destek vermeye çalışsak da, ben esasen Türkiye’deki modeli KKTC’ye iyi bir şekilde uyarladığımızı düşünüyorum.

Hibe paketimizi bayramdan sonra ilan etmeyi planlıyoruz. İlan süreleri minimum 45 gün, maksimum 90 gün olacak şekilde. İnsanlara da projelerini hazırlamak için zaman tanıyarak, yılbaşından önce projeleri toplayarak, değerlendirmeyi tamamlayıp Ocak ayında el sıkışabilecek duruma gelmek için çalışıyoruz. Çünkü; Turizm Bakanlığı ile birlikte yürüttüğümüz turizm projelerimiz için, sözleşmeler Ocak ayını geçtiğinde yatırım yapma sezonunu öldürürsünüz.

Turizm sektörünün Ocak’ta ihaleye çıkıp Şubat’ta inşaat ve benzeri şeyleri yapmaya başlaması lazım ki sezonu yakalasın. Böyle kısıtlamalarımız var ve biz bu kısıtlamalara göre planlarımızı yürütüyoruz.

Kalkınma ve İş Birliği Ofisi ile çalışıyoruz, bu kurumdan çok yardım alıyoruz. Bizim öngördüğümüz, göremediğimiz, Türkiye’deki modellerde olup da burada olmayan pek çok konuda destek alıyoruz. Söylediğim gibi 2011’den beri Çukurova Kalkınma Ajansı’nın da desteği de bizimle. Birlikte bir takım gibi çalışma gayreti içerisindeyiz.

 

GİRİŞİMCİLİK PROJESİNE YOĞUN BAŞVURU

Önce bir girişimcilik zirvesi yaptınız, sonra da hibe programı açtınız. Kaç kişi faydalandı, nasıl bir süreç izlendi?

Aslında bu projeden önce, zirveyi anlatmam gerekiyor. Bildiğiniz üzere sayın bakanımız bunu ilan etmişti. Geçen seneki girişimcilik hibe programımız çok ses getirmişti. Olumsuz bir eleştiri gelmişti, hibeleri yaşlılara veriyoruz, gençlere bir şey verilmiyor diye. Oysa verilen hibenin %52’si gençlere verildi. Tekrar vurgulamak istiyorum.

Hibe alanlar, eğitim sürecinden geçti, eğitim aldılar, kendi iş planlarını çıkardılar son olarak sunum yaptılar.

Neticede bütün bu süreçte aldıkları puanlara göre desteklenmiş, 50 tane sıfırdan kurulmuş çiçek gibi firmamız var. Hala iyi şekilde devam ediyorlar, hepsine mentorluk eğitimi veriyoruz.

12 ay boyunca muhasebe ve pazarlama danışmanlığı yapıyoruz. Takip durumundalar. Ne yönde ilerliyorlar, iyi gidiyorlar mı, nasıl daha iyi olabilir gibi, sürekli izliyoruz. Tabii hiçbirinin şikayeti yok bu konuda. Neticede kendi işi, kendi kazancı.

Tek programda 100 kişiye istihdam sahası açtık. Güzel bir hikayesi var bu bakımdan birinci girişimcilik programımızın.

Şimdi ikincisini anons ettik. Birincisinde 412 kişi başvurmuştu. Oran olarak Türkiye’ye göre gayet iyi. Yalnız çoğu kişinin de hibeyi ‘’dost, akraba, tanıdık vasıtasıyla alırım’’ mantığında hareket edebileceğini gördük. Başvuranların büyük kısmı neye başvurduklarını net şekilde bilmiyordu.

Bu sene sadece 70 tane başvuru oldu. Bunlara değinmemdeki amaç, bu sene sadece 70 başvuru olması. Neticede işin ne olduğu anlaşıldı. Öyle başvurdum, hibeyi hemen alayım olmadığı anlaşıldı durumun.

Ciddi bir eğitim sürecinden geçildiğini ve bunun için emek ve zaman sarf etme gerekliliğini anladılar. Ben başvurayım bir yandan da işimde çalışıp, hibeden aldığım para ile bir iş kurayım, ek gelir olsun, düşüncesinin olmayacağını gördüler.

Çünkü başvuru sahibinin, işinden istifa etmesini ve hiçbir vergi yükümlülüğünün olmamasını istiyoruz. İş planının öyle katı bir kuralı var. Ayrıca 37 yaş altı sınırı getirildi, bu yaşın üstündekiler projeye giremiyor. Neticede 70 başvuru geldi ki, bu da nüfusumuza göre normal bir rakam. Bu 70 kişiden 67 tanesi yola devam ediyor. Şu anda eğitim sürecindeler.

Umuyorum ki buradan da bir başarı hikayesi çıkacaktır. Bu eğitime girip de pişman olan yok. Geçen sene bu eğitime girip de hibeyi almasa bile, gelip bize ‘sadece buradan aldığım eğitim bile bütün emeklerime değdi’ diyen insanlar var. Bu girişimciler eğitimle özel bir vizyona sahip oluyorlar ve bu vizyonu hibe destek parasıyla alamazsınız. Tabii eksiklerimiz mutlaka var. Ama sürekli çalışıp kendimizi yeniliyoruz.

Mesela geçen sene üst limitimiz 100 bin TL idi, bu işin durumuna göre azalabiliyordu. Ancak şunu anladık. Bu miktarın, standart girişimci için uygun olmaması durumu vardı. Yani

inovatif, olmayanı yaratan bir girişimciyle, ben bir eczane, bir restoran, bir kaportacı açacağım diyen girişimcinin aynı sepete koyulmamasına karar verdik ve bunun üzerine ikinci öncelik kapsamında 25 bin TL’lik hibe ayarladık.

 

25 bin nasıl kurgulandı?

İkinci öncelik kapsamındaysanız, biz buna ikinci öncelik diyoruz. Sıradan bir iş sahibi olmaya yönelik işletmelere, genel giderlerine yönelik, bizden aldığı eğitim, sunumlar, aldığı komite puanı için 10 bin TL hibe vermeye hazırız. Kalan 15 bin TL için de, faiz farkı bizim tarafımızdan ödenmek suretiyle bankayla protokol imzalanıp, 6 ay ödemesiz şekilde, 36 ya da 48 ay vadeli, 0 faizli kredi imkanı sunuyoruz, 80 bin TL’ye kadar.

Aslına bakarsanız, 25 bin TL hibe değil, 90 bin TL’lik bir kaynak katkısı veriliyor. Standart girişimcilerimize böyle bir imkan sunduk. Birinci öncelikte ise geçen seneki 100 bin TL’lik sınırı olan, daha İnovatif projelere verilen hibe programı, kaldığı yerden devam ediyor.

 

“SPOR, EĞİTİM,TANITIM VE İMALAT KENDİNİ ÖN PLANDA”

Bu sene gelen projeler ne üzerine ve hangi sektörlere yönelik oldu?

Standart projeler gelmeye devam ediyor, gerçekten iş kurmak isteyen çok gencimiz var. Fakat bu sene bizi heyecanlandıran, ihtisas gerektiren, ihtisas alınması gerekli sektörlerin işe dönüştürülmesine yönelik başvurular da var. Ne gibi; Rehabilitasyon merkezleri, sağlık ve sporun birleştiği merkezler, ayrıca bilişim tabanlı projeler var. Yenilikçi fikirler kendinden bahsettiriyor. Spor, eğitim, tanıtım, imalat alanları kendini hissettiriyor.

 

O zaman gelin süreci anlatarak kapanışı yapalım. Girişimci adayı size geldi, başvurdu. nasıl bir süreçten geçiyor? Bu süreci anlatır mısınız?

Bu uygulama esaslarının amacı, KKTC’de iş kurmak isteyen kişilerin eğitim, danışmanlık ve hibe desteği bileşenlerinden oluşan KKTC’de Girişimcilik Projesi’ne katılarak başarılı ve sürdürülebilir işletmeler kurmalarını sağlamak. Böylece girişimcilik ve istihdamı geliştirerek KKTC’nin sosyo-ekonomik gelişimine katkı yapmaktır.

Dönemsel olarak değerlendirirsek, önce şartları açıklıyoruz, daha sonra da süreç başlıyor. Bütün sürecin temel taşlarını şöyle sıralayabiliriz; Çağrı dönemi, başvuru alımı, ön değerlendirme, eğitim programı, danışmanlık sürecine kabul, danışmanlık görüşmeleri, komite değerlendirme aşaması ve hibe ödemeleri ve izleme aşaması.

Reklam

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Petek Pastanesi Direktörü Mehmet Demirci Akdoğan yatırımını anlattı..
Petek Pastanesi Direktörü Mehmet Demirci Akdoğan yatırımını...
500 sterlin taksitle ev sahibi olma fırsatı: Tunalı Viva!
500 sterlin taksitle ev sahibi olma fırsatı: Tunalı Viva!