Reklam
  • Reklam
’KKTC’ dünyanın en özgür 72.ülkesi!

'KKTC' dünyanın en özgür 72.ülkesi!

Kuzey Kıbrıs 'Dünya Siyasi Haklar ve Sivil Özgürlükler Listesi-2016' sonuçlarına göre 211 ülke arasında 100 üzerinde 79 puanla 72.sırada kendine yer buldu.

Reklam
07 Mart 2017 - 10:53 - Güncelleme: 10 Mart 2017 - 17:09
Reklam

Kuzey Kıbrıs ‘Dünya Siyasi Haklar ve Sivil Özgürlükler Listesi-2016’ sonuçlarına göre 211 ülke arasında 100 üzerinde 79 puanla 72.sırada kendine yer buldu. Freedom House ‘Dünya Özgürlük Endeksi’ puanlamasına ‘sorunlu bölgeler ve topraklar’ kapsamında değerlendirilen Kuzey Kıbrıs 72.sırayı aynı puanı alan Arjantin, Macaristan, Güney Afrika ve Tunus ile birlikte paylaştı.

Kıbrıs Cumhuriyeti ise aynı listede 94 puan ile 19.sırayı elde ederek dünyanın en özgürlükçü ülkeleri arasında girmeye hak kazanırken Türkiye ise 53 puanla 124.sırada yer alarak kötü bir görüntü çizdi.

KUZEY KIBRIS ‘ÖZGÜR’

İki kısımda değerlendirilen endekse göre Kuzey Kıbrıs ‘siyasi haklar’ endeksinde 1 (çok özgür)-7 (özgür değil) derecelendirmelerinde 2 (özgür) derecesini alırken, sivil özgürlükler derecelendirmelerinde de yine ‘özgür’ derecesini aldı.

Her ülkenin özgürlük durumu geniş olarak değerlendiren endekste Kuzey Kıbrıs’ta 2015 yılında gerçekleşen ve 2016’da da devam eden siyasi gelişmeler özetleniyor. KKTC ibaresi ise ‘tanınmayan ve yasa dışı devlet’ olarak yer alıyor.

AKINCI’NIN SEÇİLMESİ ‘SİYASİ DEPREM’

Nüfusu 286.257 olarak belirtilen raporda 2015 Cumhurbaşkanlığı seçimlerini yüzde 60’lık oyla Derviş Eroğlu’na karşı kazanan Mustafa Akıncı’nın çözüm çabalarından da söz edilirken yine aynı yıl başlayan Akıncı-Anastasiadis görüşmelerine de atıfta bulunuluyor.

Yine aynı rapora göre Akıncı’nın seçimi kazanması ‘politik bir deprem’ olarak nitelenirken, Sibel Siber’in seçimlerdeki başarısızlığı ve 2016 yılının ortasına kadar iktidarda olan CTP’deki liderlik seçimleri de ele alınıyor.

Derecelendirmenin ayrıntılı raporlarında da ilginç sonuçlar var.

RAPORDA KUZEY KIBRIS’IN DURUMU GENİŞ YER ALIYOR

Buna göre Kuzey Kıbrıs’ın ‘siyasi haklar’ konusundaki not 40 üzerinden 32 olarak ortaya çıkıyor.

Bu başlığın altında Kuzey Kıbrıs ‘seçim süreci’ konusunda 12 üzerinden 11 puan alarak iyi bir görüntü çiziyor. Bu kısımda Kuzey Kıbrıs’ın yönetim şekli ile ilgili genel bilgiler yer alırken, son seçimlerde alınan sonuçlar da raporda kendine yer bulmuş durumda.

Siyasi haklar bölümünün ikinci hususu olan ‘siyasi çoğulculuk ve temsiliyet’ konusunda ise 16 üzerinde 12’lik bir not tutturulmuş durumda. Bu kısmın değerlendirilmesinde "Kıbrıslı Türkler siyasi parti kurma ve seçim yapma konusunda özgürdürler” ifadesi dikkat çekerken, Türkiye’nin bu seçimlere müdahalede bulunduğuna dair belirtilerin olduğuna da dikkat çekiliyor. KKTC Anayasası’nda bulunan tartışmalı ‘Geçici 10.madde’ raporda kendine yer bulurken, Türkiye’nin adanın kuzeyine ‘ekonomik paketler dayattığına’ da atıfta bulunuluyor. Bu kısımda Mustafa Akıncı’nın Cumhurbaşkanı seçildikten hemen sonra ‘KKTC-Türkiye arasında kardeşlik ilişkisi olmalı’ şeklindeki açıklamasının ardından Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaşadığı polemik de yer bulurken, Erdoğan’ın bu isteğe tepki gösterdiği de anlatılıyor.

AZINLIK HAKLARI ‘SORUNLU’

Yine bu kısımda Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan azınlık hakları ‘sorunlu’ olarak değerlendiriliyor. Adanın kuzeyinde bulunan az miktardaki Kıbrıslı Rum ve Maronitin oy verme hakkının bulunmadığına dikkat çekilen değerlendirmede 2014 yılında meclisin gündemine gelen ve azınlıklara daha fazla hak talep edilen bir tasarının reddedildiği de vurgulanıyor. Raporun bu kısmında bu haklar konusunda Cumhurbaşkanı Akıncı’nın ‘yapıcı bir tutumda’ olduğu da belirtiliyor.

Siyasi haklar konusunun 3.alt başlığı olan ‘hükümetin fonksiyonu’ konusunda ise Kuzey Kıbrıs’a 12 üzerinde 9 verilmiş durumda. Bu bölümde seçimlerde halk tarafından seçilen temsilcilerin Türkiye tarafından baskıya alındığı vurgulanırken hükümetlerin yolsuzluklara çanak tutan ve ‘şeffalıktan uzak’ olduğu değerlendirmesi de yapılıyor. Yine bu bölümde olumlu bir gelişme olarak 2015 yılında meclisten geçirilen ve siyasi partilerin finanslar durumlarına daha sıkı takip olanağı veren yasa olarak dikkat çekiyor.

SİVİL ÖZGÜRLÜKLER KONUSUNDA KARNE İYİ

Endeksin ikinci genel başlığı olan ‘Sivil Özgürlükler’ kısmında ise Kuzey Kıbrıs 60 üzerinde 47 ile nispeten iyi bir görüntü çiziyor.

Bu genel başlığın ilk alt başlığı olan ‘düşünce ve inanç özgürlüğü’ bölümü kısmında Kuzey Kıbrıs 16 üzerinden 14 ile iyi bir derece tutturuyor. Yorum bölümünde ise basın özgürlüğünün ‘yasal’ olarak garanti alındığına atıfta bulunularak bazı basın organlarının idareye karşı açık şekilde muhalefet yapmasının görüldüğünün altı çiziliyor. Ancak bu kısımda bazı uzmanlara göre gazetelerin yönetim kadrolarının Türkiye’den gelen baskılara boyun eğmekte dirençli olmadığı değerlendirmesi de yapılıyor. Raporda Kuzey Kıbrıs’ta internet üzerinde herhangi bir kısıtlama olmadığı da belirtiliyor.

İNANÇ ÖZGÜRLÜĞÜNE SAYGI ÜST SEVİYEDE

İnanç özgürlüğü konusunda da Kuzey Kıbrıs’ın iyi durumda olduğu raporda kendine yer bulmuş durumda. Kuzey’deki devletin ‘KKTC’ olarak isimlendirildiği raporda göre devletin ‘laik’ ve inanç özgürlüğüne saygılı olduğu da kaydediliyor. Ancak bu noktada adanın kuzeyinde bulunan Hristiyanlara ait bazı tarihi kilise ve eserlerin restorasyonu konusunda ‘sorunlar’ olduğunun altı da çiziliyor.

Yine bu kısımda akademik özgürlükler konusunda da Kuzey Kıbrıs’ın ‘özgür’ ülke olduğu kaydedilerek bunun saygıdeğer bir durum olduğu da vurgulanıyor.

Sivil Özgürlüklerin bir diğer alt başlığı olan ‘Sivil Toplum Organizasyonları’ konusunda ise Kuzey Kıbrıs’a 12 üzerinde 9 notu veriliyor. Bu kısımda sivil toplum örgütlerinin genelde ‘özgür’ olduğuna atıfta bulunulurken, bu örgütlerin Güney Kıbrıs’taki örgütlerle işbirliği yapma konusunda oldukça serbest olduğu da kaydediliyor. Kamuda sendikaların güçlü olduğunun belirtildiği raporun ‘özelde sendikalar’ konusunda sorunlar yaşadığı ve bunun olumsuz bir durum olduğu da kaydediliyor.

YARGI BAĞIMSIZ, POLİSTE SORUNLAR VAR

Sivil Özgürlükler başlığının bir diğer alt başlığı olan ‘hukukun üstünlüğü’ konusunda ise Kuzey Kıbrıs’a 16 üzerinden 12 veriliyor.

Bu kısımda yargının bağımsız olduğu ve uluslararası hukuk standartları noktasında yeterli olduğu ifadesi dikkat çekerken KKTC Polisinin adadaki Türk Ordusuna bağlı olduğuna dikkat çekilerek polisin bazı olaylarda kişilerin haklarını korumaktan uzak olduğu vurgulanıyor. Bu noktada polisin bazı durumlarda kişilerin haklarına saygı göstermediği belirtilirken, gerek gazetecilerin gerekse de hukukçuların bu konuların düzeltilmesi için çaba içinde olduğu da belirtiliyor.

Ülke nüfusunun yaklaşık olarak 3/1’nin Türkiye doğumlu olduğuna dikkat çekilen raporda 1970’lerin ortasından beri adaya aktarılan nüfusa da dikkat çekiliyor. Bu durumun Kıbrıs Cumhuriyeti olarak uluslararası topluma sık sık şikayet edildiğinin hatırlatıldığı raporda şu anki nüfusun yarısının Türkiyeli olduğunun düşünüldüğü de kendine yer buluyor.

LGBT hakları konusunda ise olumlu gelişmelerin yaşandığına dikkat çekilen raporda, 2014 yılında geçirilen bir yasa ile eşcinsel ilişkinin suç kapsamından çıkarılması olumlu bir nokta olarak görülüyor.

GECE KULÜPLERİNİN VARLIĞI ‘SORUN’

Kişi hak ve özgürlükleri alt başlığında ise Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan insanların dolaşım özgürlüğünün bulunduğu kaydediliyor. Mülkiyet hakkının da bulunduğunun kaydedildiği raporda Taşınmaz Mal Komisyonunun durumu da ele alınıyor. Bu konuda komisyona yapılan yaklaşık 6200 başvurunun sadece 700’ünün sonuçlandığı kaydedilirken, Türkiye’nin özellikle 2014 yılından sonra komisyonun hükmettiği tazminatları verme konusunda yetersiz kaldığına da dikkat çekiliyor.

Kadınların da özgür bir şekilde yaşadığının kaydedildiği raporda buna rağmen kadına şiddet konusunda bazı olumsuzlukların olduğu da kaydediliyor.

Yine bu alt başlık altında Kuzey Kıbrıs’ta var olan gece kulüplerinde fuhuşun yasal olmamasına rağmen kadınların bunu yapmaya mecbur edildiği konusunda emareler olduğuna dikkat çekilirken, bunun bir sorun olduğu da belirtiliyor.

EN ÖZGÜR ÜLKELER

Endekse göre 100 üzerinde 100 alan beş ülke dünyanın en özgür ülkeleri oldular. Buna göre Finlandiya, İzlanda, Norveç, San Marino ve İsveç dünyanın en özgür ülkeleri olurken, Almanya 16, İngiltere 18 ve ABD 47.sırada yer aldı.

EN AZ ÖZGÜR OLAN ÜLKELER

Endeksin en son sıralarında ise Suriye, Suudi Arabistan, Somali, Özbekistan ve Kuzey Kore var.

 

 

Reklam
Reklam
Kaynak: kıbrıs postası

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
1 sterlin ne kadar? Güncel döviz kurları - 18 Eylül 2018
1 sterlin ne kadar? Güncel döviz kurları - 18 Eylül 2018
"Türk lirası" Garanti Bankası ile daha avantajlı!..